Różności

Chińskie samochody w polskich salonach — opinie specjalistów ds. bezpieczeństwa cyfrowego

Chińskie samochody w polskich salonach — opinie specjalistów ds. bezpieczeństwa cyfrowego
  • Published24 marca, 2026

Chińskie samochody elektryczne i inteligentne zwiększyły udział w polskim rynku do 14,5% w grudniu 2025 i 8,2% w całym 2025 r., co przyspiesza potrzebę oceny zagrożeń związanych z gromadzeniem i transferem danych.

Rynek i skala zjawiska

Wzrost sprzedaży chińskich marek w Polsce jest szybki i skoncentrowany na segmentach zintegrowanych technologicznie pojazdów osobowych i użytkowych. Dane rynkowe za 2025 r. wskazują na udział 8,2% w całym roku i skok do 14,5% w grudniu 2025, co podkreśla intensywną dynamikę sprzedaży końcem roku oraz rosnące zainteresowanie konsumentów ofertą łączności i funkcji cyfrowych. Raport Ośrodka Studiów Wschodnich „Smartfony na kółkach” analizuje tę tendencję w kontekście architektury oprogramowania, praktyk przechowywania danych i ryzyka wynikającego ze specyfiki regulacji w Chinach.

Dane zbierane przez pojazdy i ich znaczenie

Szczegółowe informacje zbierane przez nowoczesne samochody mają bezpośredni wpływ na prywatność użytkowników i bezpieczeństwo państwowe. Zbierane kategorie danych mogą służyć poprawie usług, ale jednocześnie stanowią potencjalne źródło wycieku informacji operacyjnych lub materiału użytecznego w działaniach wywiadowczych.

  • lokalizacja i ślady tras przejazdów,
  • dane z kamer zewnętrznych i wewnętrznych,
  • zapis dźwięku z mikrofonów i rozmów w kabinie,
  • dane biometryczne kierowcy (np. rozpoznawanie twarzy, wzorca zachowania),
  • telemetria pojazdu i informacje o infrastrukturze krytycznej,
  • dane z modułów łączności LTE/5G i V2X, które umożliwiają wymianę informacji poza pojazdem.

Posiadanie centralnych zbiorów takich danych i ich transfer poza jurysdykcję kraju użytkownika zwiększa ryzyko nadużyć i utrudnia kontrolę nad ich wykorzystaniem.

Główne zagrożenia cybernetyczne

Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa identyfikują kilka scenariuszy, w których luki w oprogramowaniu lub mechanizmy dostępu do danych mogą zostać wykorzystane w sposób zagrażający życiu, bezpieczeństwu informacji i porządkowi publicznemu.

  • zdalne przejęcie kontroli nad pojazdem prowadzące do utraty kontroli nad hamowaniem, kierowaniem lub systemami wspomagającymi,
  • masowe gromadzenie i analizowanie danych lokalizacyjnych w celu śledzenia ruchów osób i identyfikacji wzorców działalności,
  • monitorowanie rozmów i zachowań za pomocą systemów infotainment, co umożliwia pozyskanie poufnych informacji,
  • wykorzystanie zbiorów danych do szantażu, eksternalizacji informacji gospodarczej lub działań wywiadowczych przez podmioty państwowe.

Regulacje i praktyki w Chinach

W polityce chińskiej inteligentne pojazdy są traktowane jako element istotny dla bezpieczeństwa państwa. Z perspektywy regulatorów oznacza to surowe wymagania dotyczące lokalnego przetwarzania i kontroli eksportu danych.

Podstawowe narzędzia regulacyjne

Artykuł 7 Ustawy o wywiadzie narodowym ChRL daje rządowi uprawnienia do żądania przekazywania danych od przedsiębiorstw, co w praktyce może oznaczać obowiązek udostępnienia danych zebranych przez producentów. Pekin wprowadził także mechanizmy certyfikacji cyberbezpieczeństwa oraz wymaganie przechowywania niektórych kategorii danych na terytorium Chin, a firmy muszą często uzyskiwać zgody na Ich eksport. W praktyce pojawiły się również opcje takie jak tryb prywatności (tryb samolotowy) dezaktywujący zbieranie danych, a znane przypadki to przyznanie chińskiej certyfikacji firmom takim jak Tesla dopiero w 2024 r.

Klasyfikacja inteligentnych pojazdów jako elementu bezpieczeństwa narodowego zwiększa ryzyko politycznego wymuszenia dostępu do danych, co ma bezpośrednie przełożenie na ocenę ryzyka przy imporcie i eksploatacji tych pojazdów poza Chinami.

Działania i rekomendacje organów w Polsce i Europie

Polskie służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo (ABW, SKW) monitorują zagrożenia wynikające z kamer, sensorów i modułów komunikacyjnych w chińskich pojazdach. W praktyce wprowadzono zakazy wjazdu niektórych modeli na wybrane parkingi służbowe, a instytucje zalecają ograniczenia w podłączaniu urządzeń służbowych do systemów infotainment.

Przykładowe działania i proponowane regulacje

W działaniach praktycznych występują następujące elementy: wyznaczanie zakazanych stref parkowania dla pojazdów z niezweryfikowanymi systemami łączności, zakaz podłączania służbowych telefonów do systemów infotainment oraz plany nowelizacji Ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa w celu weryfikacji importowanych produktów. Wojsko Polskie, Policja i SOP wprowadzają procedury ochronne w zakresie eksploatacji i zabezpieczenia infrastruktury.

Monitorowanie i prewencja przez służby to konieczność, dopóki standardy i mechanizmy certyfikacji nie zapewnią wystarczającej gwarancji bezpieczeństwa danych.

Testy, certyfikacja i przypadki praktyczne

Testy i homologacje są kluczowe dla weryfikacji bezpieczeństwa. W Europie standardy UNECE, w tym normy dotyczące cyberbezpieczeństwa UN R155/156, stanowią punkt odniesienia dla oceny ryzyka.

W praktyce testy autobusów marki Yutong przeprowadzone w Polsce i Danii wykazały potrzebę dalszych działań w zakresie zabezpieczeń, a część modeli uzyskała krajowe lub branżowe certyfikaty cyberbezpieczeństwa w latach 2023–2024. Homologacje i certyfikaty są jednak procesem zróżnicowanym, a ich obecność nie eliminuje konieczności audytów, szczególnie w kontekście złożonych systemów OTA i aplikacji połączonych z chmurą.

Praktyczne kroki dla kupującego i użytkownika

Użytkownicy mogą podjąć konkretne działania ograniczające ryzyko wycieku lub nieautoryzowanego dostępu do danych. Nawet proste nawyki i konfiguracje systemu poprawiają poziom ochrony.

  • wyłączanie niepotrzebnych sensorów, kamer i mikrofonów w ustawieniach pojazdu, jeśli taka opcja istnieje,
  • niepodłączanie służbowych telefonów do systemu infotainment i wykorzystanie oddzielnego hotspotu dla łączności mobilnej,
  • regularne instalowanie aktualizacji OTA oraz weryfikowanie listy uprawnień aplikacji producenta,
  • wybieranie modeli z certyfikatami UN R155/156 lub równoważnymi i sprawdzanie daty oraz zakresu certyfikacji,
  • przed zakupem weryfikowanie polityki prywatności producenta i miejsca przechowywania danych oraz żądanie jasnych zapisów dotyczących usuwania danych.

Świadome ustawienia i ograniczenia integracji urządzeń to najprostszą i najszybszą metodą zmniejszenia ekspozycji na ryzyko cyfrowe.

Co sprawdzić przed zakupem

Przed finalizacją zakupu warto sprawdzić kilka elementów, które wpływają na bezpieczeństwo danych i użytkowania pojazdu. Weryfikacja powinna obejmować dokumentację techniczną, certyfikaty oraz praktyczne możliwości konfiguracji systemów.

  • obecność i zakres certyfikatów bezpieczeństwa, takich jak UN R155/156,
  • politykę danych producenta: miejsce przechowywania, zakres zbieranych danych i procedury usuwania,
  • opcje prywatności dostępne w systemie, w tym tryb prywatności i możliwość wyłączania kamer i mikrofonów,
  • historię aktualizacji i tempo wydawania poprawek bezpieczeństwa przez producenta,
  • wyniki niezależnych testów i referencje z homologacji oraz opinie operatorów flot na temat eksploatacji.

Rekomendacje operacyjne dla instytucji

Instytucje i firmy zarządzające flotami powinny wdrożyć procedury selekcji oraz eksploatacji pojazdów o wysokim znaczeniu bezpieczeństwa. Obejmuje to polityki zakupowe, zasady korzystania z przestrzeni i urządzeń oraz audyt dostawców.

Instytucjonalne kroki obejmują wyznaczenie stref zakazu wjazdu dla pojazdów z niezweryfikowanymi systemami łączności, wprowadzenie regulacji zabraniających łączenia urządzeń służbowych z systemami infotainment oraz wdrożenie procedur oceny dostawców sprzętu i oprogramowania przed zakupem floty. Dodatkowo warto wymagać audytów bezpieczeństwa i raportów zgodności z normami europejskimi.

Wprowadzenie tych procedur zmniejsza ryzyko operacyjne i ułatwia egzekwowanie standardów bezpieczeństwa w służbach i administracji.

Dowody, źródła i dane analityczne

Analizy OSW podkreślają systemowe ryzyka wynikające z architektury oprogramowania i regulacji chińskich. Informacje empiryczne obejmują komunikaty ABW/SKW, dokumenty homologacyjne i wyniki testów producentów (np. Yutong). Najważniejsze liczby to 14,5% udziału w grudniu 2025 oraz 8,2% udziału za 2025 r., które dokumentują skalę zjawiska i motywują do pilnych działań regulacyjnych oraz technicznych.

Wnioski techniczne

Rosnący udział rynkowy chińskich samochodów w Polsce łączy się z konkretnymi wyzwaniami cyberbezpieczeństwa, które wymagają certyfikacji produktów, kontroli procedur przetwarzania danych oraz praktycznych zabezpieczeń na poziomie użytkownika i instytucji.

Przeczytaj również: